Je hebt tien interviews opgenomen en nu moet het geluid tekst worden — de fase die iedereen te laag inschat en die je hele planning kan omgooien. Hieronder vijf oplossingen die overweg kunnen met Nederlands, beoordeeld op vier criteria: ondersteuning van het Nederlands, wat je gratis krijgt, waar de opname van je respondent terechtkomt, en hoeveel werk er daarna nog overblijft.
Vergelijkingstabel
| Criterium | Whisper (lokaal) | Word / Microsoft 365 | Good Tape | Notta | Sonix |
|---|---|---|---|---|---|
| Nederlands | Ja, meertalig model | Ja — „Nederlands (Nederland)” in een lijst van ruim 80 landinstellingen | 100 talen opgegeven | Niet bevestigd op de prijzenpagina | Niet met naam genoemd op de prijzenpagina |
| Waar je opname heen gaat | Nergens — de berekening draait op je eigen computer | OneDrive, map „Getranscribeerde bestanden” | Servers in de EU, AVG-conform en ISO 27001-gecertificeerd volgens de aanbieder | Cloud van de aanbieder | Cloud van de aanbieder |
| Gratis | Volledig — MIT-licentie | 300 minuten per maand bij een standaardabonnement | Proefversie zonder creditcard | 120 minuten per maand, max. 3 minuten per opname | 30 proefminuten zonder creditcard |
| Daarna | Tijd en hardware | In je abonnement inbegrepen | Betaalde plannen | Pro $8,17 per maand bij jaarbetaling | Vanaf $10 per uur of $25 per maand |
| Instapdrempel | Hoog — opdrachtregel | Zeer laag | Laag | Zeer laag | Laag |
Alle prijzen komen van de pagina’s van de aanbieders zelf, opgehaald in augustus 2026, en kunnen wijzigen — controleer ze voor je iets afsluit.
Waarop we beoordelen
Het eerste criterium spreekt voor zich: het programma moet Nederlands verstaan, inclusief mensen die halverwege een zin van gedachten veranderen. Het tweede is minder vanzelfsprekend en zwaarder: een interviewopname is een persoonsgegeven van je respondent — een stem, vaak met naam, werkgever en persoonlijke details erin. Waar dat bestand wordt verwerkt, is een onderzoeksethische keuze en geen technisch detail. Of jouw onderzoek daarnaast langs een toetsingscommissie moet, staat in het stuk over de ethische commissie en je scriptieonderzoek.
Het derde criterium is de gratis ruimte, want de meeste studenten hebben tussen de vijf en vijftien uur materiaal en geen budget. Het vierde is wat er na de machine overblijft. Geen van deze programma’s levert een transcript op dat je zonder nalopen kunt gebruiken; ze leveren allemaal een concept.
Whisper — gratis, privé en het meest werk om op te zetten
Whisper is het spraakherkenningsmodel van OpenAI, vrijgegeven onder de MIT-licentie: „Whisper’s code and model weights are released under the MIT License”. De praktische consequentie is de belangrijkste van dit hele overzicht: je draait het op je eigen laptop en de opname verlaat je computer niet. Het is de enige optie hier waarbij de vraag „waar staan mijn opnamen?” simpelweg niet ontstaat.
Er zijn zes modelgroottes; groter is nauwkeuriger en trager.
| Model | Parameters | Benodigd VRAM | Relatieve snelheid |
|---|---|---|---|
| tiny | 39 M | ~1 GB | ~10x |
| base | 74 M | ~1 GB | ~7x |
| small | 244 M | ~2 GB | ~4x |
| medium | 769 M | ~5 GB | ~2x |
| large | 1550 M | ~10 GB | 1x |
| turbo | 809 M | ~6 GB | ~8x |
De documentatie omschrijft turbo als „an optimized version of large-v3 that offers faster transcription speed with a minimal degradation in accuracy” — voor Nederlandse interviews meestal het beste compromis als je videokaart 6 GB heeft. Sla de modellen met de uitgang .en over; die zijn alleen voor Engels.
De documentatie waarschuwt zelf dat „Whisper’s performance varies widely depending on the language” en publiceert de foutpercentages per taal als afbeelding, niet als tabel. We noemen daarom geen concreet foutpercentage voor het Nederlands: dat is niet met genoeg zekerheid uit de bron af te lezen om in een scriptie te citeren.
Oordeel: de beste keuze bij gevoelige opnamen of veel materiaal, mits je niet schrikt van de opdrachtregel.
Word en Microsoft 365 — de tool die je waarschijnlijk al hebt
De functie Transcriberen zit in Word en valt vaak binnen de licentie die je instelling je geeft. Microsoft geeft de grenzen expliciet: „Gebruikers met een Microsoft 365-abonnement kunnen maximaal 300 minuten aan geüploade audio per maand transcriberen. Gebruikers met een Microsoft Copilot-licentie kunnen maximaal 30.000 minuten aan geüploade audio per maand transcriberen.” De functie ondersteunt ruim tachtig landinstellingen, waaronder „Nederlands (Nederland)”, en accepteert .wav, .mp4, .m4a en .mp3.
Twee bepalingen die je vooraf moet lezen. Beschikbaarheid: „Deze functie is momenteel alleen beschikbaar in Word voor Microsoft 365 op Windows in tenants voor commercieel gebruik. Transcriptie voor overheidstenants is alleen beschikbaar voor de webversie van Word.” Werk je op een Mac of met een privéaccount, dan kan de knop dus ontbreken. En opslag: „De opnamen worden opgeslagen in de map Getranscribeerde bestanden op OneDrive.” Het bestand met de stem van je respondent staat daarmee in de cloud, en het opruimen daarvan is jouw taak.
Oordeel: als eerste proberen, want het kost je meestal niets. 300 minuten is ongeveer vijf interviews van een uur per maand.
Good Tape — als je wilt kunnen opschrijven waar je bestanden staan
Good Tape claimt honderd talen en maakt van de opslaglocatie een verkoopargument: „All transcription files are stored securely in the EU, fully GDPR-compliant, and ISO 27001 certified” en „We never train AI models on your data”. Voor onderzoek met mensen is dat een concreet voordeel bij het beschrijven van je procedure — je kunt in je methodehoofdstuk opschrijven waar de verwerking plaatsvond.
De startpagina noemt geen limieten voor het gratis plan (alleen een proefperiode: „No credit card required. Cancel anytime”) en verwijst voor de plannen Free, Pro en Business naar een aparte prijzenpagina. We noemen daarom geen aantallen die we niet bij de bron hebben bevestigd.
Oordeel: het redelijkste compromis tussen gemak en zorgvuldigheid met respondentgegevens.
Notta — laagste drempel, scherpste limiet
Notta geeft in het gratis plan „120 transcription minutes/month”, maar met een harde beperking: „Up to 3 minutes per conversation”. Drie minuten is geen interview maar een test. Het Pro-plan kost „$8.17 USD/month” bij jaarbetaling (samen „$97.99″) en geeft „1,800 transcription minutes/month” en „Up to 5 hours per recording”.
Op de prijzenpagina vonden we geen bevestiging van welke talen de transcriptie zelf ondersteunt; de lijst in de voettekst gaat over de taalversies van de website en dat is iets anders. Test het Nederlands op één kort bestand voordat je betaalt.
Oordeel: handig bij budget en veel korte opnamen; het gratis plan is door de limiet van drie minuten voor een scriptie vrijwel onbruikbaar.
Sonix — afrekenen per uur materiaal
Sonix noemt „54+ languages” en rekent anders af dan de rest: „Pay As You Go” voor „$10/hr”, of abonnementen „Core” voor „$25/mo” (of „$275/yr”), „Advanced” voor „$50/mo” en „Pro” voor „$80/mo”. Een nieuw account krijgt „30 min free trial” en „No credit card required”.
Op de prijzenpagina staat het Nederlands niet met name genoemd; controleer dat op de talenpagina van de aanbieder voordat je een uur inkoopt. Afrekenen per uur pakt voor een student vaak gunstiger uit dan een abonnement: heb je twaalf uur materiaal en ben je in twee weken klaar, dan betaal je één keer.
Oordeel: de best voorspelbare kosten bij één grote transcriptieklus.
Wat geen van deze programma’s voor je doet
- Sprekers betrouwbaar uit elkaar houden. Bij twee stemmen met een vergelijkbare klankkleur moet je de labels handmatig corrigeren.
- Aarzelingen, pauzes en lachen noteren. Bij sommige analysevormen is dat data en geen ruis; vraagt je methode erom, dan voeg je het zelf toe.
- Je transcript anonimiseren. Namen, bedrijven en plaatsen vervang je zelf door codes voordat het bestand ergens anders heen gaat.
- Vakjargon en afkortingen goed spellen. Reken op één ronde zoeken-en-vervangen per interview.
- Je van luisteren afhelpen. Het transcript naast de opname doorlopen is de eerste analysestap, geen verloren tijd.
Welke tool past bij wie?
| Jouw situatie | Kies |
|---|---|
| Je interviews gaan over gezondheid, werk of andere gevoelige onderwerpen | Whisper, lokaal |
| Je hebt Microsoft 365 via je instelling en maximaal vijf uur materiaal | Word — Transcriberen |
| Je wilt cloudgemak, maar moet in je methode kunnen opschrijven waar de bestanden stonden | Good Tape |
| Twaalf uur opnamen die binnen twee weken klaar moeten zijn | Sonix, per uur |
| Korte opnamen en behoefte aan een mobiele app | Notta, betaald plan |
Eindaanbeveling
Begin bij Word, want je hebt er waarschijnlijk al voor betaald, en test op één interview of de knop überhaupt in jouw licentie zit. Is 300 minuten te weinig of zijn je opnamen gevoelig, stap dan over op Whisper op je eigen machine: gratis, en het lost het gegevensvraagstuk bij de bron op. Betaalde cloud gebruik je wanneer tijd het knelpunt is en je opnamen niets bevatten wat je liever binnenshuis houdt.
Een afgerond transcript is trouwens geen analyse: het coderen ervan is een aparte fase met een eigen soort software, en dat is een andere categorie dan de statistiekpakketten die we vergelijken in het overzicht van statistiekprogramma’s voor je scriptie. Of interviews überhaupt de juiste methode waren, beslis je eerder in het traject; die afweging staat in het stuk over kiezen tussen een enquête en een interview, en de instrumenten voor de andere route vergelijken we in het overzicht van enquêtetools voor je scriptie.
Tesify pakt op waar de transcriptie ophoudt: de structuur van je resultatenhoofdstuk, de consistentie tussen je citaten en je analyse, en één vaste notatie voor je verwijzingen. Werk je empirische deel uit in Tesify en besteed de gewonnen uren aan het luisteren zelf.
Veelgestelde vragen
Mag je een interviewopname uploaden naar een gratis onlinedienst?
Technisch wel, formeel is het verwerking van persoonsgegevens van je respondent en moet het passen binnen de toestemming die je hebt gevraagd en binnen de regels van de organisatie waar je onderzoek doet. Weet je het niet zeker, transcribeer dan lokaal: bij Whisper verlaat de opname je computer niet.
Hoe lang duurt het transcriberen van één uur interview?
De machine doet er enkele minuten over, maar het corrigeren kost meer tijd dan de opname zelf. Reken op ongeveer anderhalf tot twee uur werk per uur materiaal en zet dat zo in je planning.
Moet een transcript woordelijk zijn?
Dat hangt af van je analysemethode. Bij thematische analyse volstaat meestal een woordelijk transcript zonder pauzemarkeringen; bij conversatieanalyse is een gedetailleerde transcriptie nodig. Leg de keuze met onderbouwing vast in je methodehoofdstuk.
Herkent Word wie er spreekt?
De functie Transcriberen splitst de tekst per spreker, maar de labels moet je zelf benoemen en corrigeren. Bij achtergrondgeluid is die splitsing onbetrouwbaar.
Welke bestandsformaten accepteert Word?
Volgens Microsoft .wav, .mp4, .m4a en .mp3. De recorder van je telefoon levert doorgaans een van deze formaten of laat je kiezen.
Moet het volledige transcript als bijlage bij je scriptie?
Dat verschilt per opleiding. Vaak nemen studenten alleen de gebruikte citaten op en bewaren ze de volledige transcripten zelf ter inzage. Spreek dit af vóór je gaat verzamelen, want het bepaalt wat er in je toestemmingsverklaring moet staan.
Heb je een videokaart nodig voor Whisper?
De kleinere modellen draaien op de processor, alleen langzamer. De documentatie geeft een geheugenbehoefte van ongeveer 1 GB VRAM voor tiny tot ongeveer 10 GB voor large; turbo heeft ongeveer 6 GB nodig.
Telt automatisch transcriberen als AI-gebruik dat je moet melden?
Steeds vaker wel: het is een model dat is getraind op data en je zet het in bij het bewerken van je onderzoeksmateriaal. Noem in je methodehoofdstuk de naam en versie van het hulpmiddel, de fase waarin je het gebruikte en het feit dat je het transcript op gehoor hebt gecontroleerd, en kijk daarna in je scriptiehandleiding of daar een vaste formulering voor bestaat.
Is het de moeite waard om transcriberen uit te besteden aan een mens?
Bij meer dan tien uur materiaal loopt de rekening meestal boven een studentenbudget uit, en nalopen moet je alsnog. Uitbesteden van alleen de transcriptie raakt de zelfstandigheidseis van je scriptie niet, maar vermeld het wel in je procedurebeschrijving.
Wat doe je met opnamen na je afstuderen?
Verwijder ze volgens de afspraak die je met je respondenten hebt gemaakt en volgens de bewaartermijn van je opleiding. Staat er niets over in je scriptiehandleiding, vraag het dan expliciet na bij je begeleider en leg het antwoord vast.